Nổi loạn – Wikipedia tiếng Việt

Nổi loạn là một sự từ chối vâng lời hoặc phản ứng với trật tự.[1] Nó đề cập đến sự kháng cự mở chống lại mệnh lệnh của một cơ quan có thẩm quyền. Phiến quân là cá nhân tham gia vào các hoạt động nổi loạn hoặc nổi dậy, đặc biệt là khi được vũ trang. Do đó, thuật ngữ nổi loạn cũng đề cập đến đoàn quân của phiến quân trong tình trạng nổi dậy.

Một cuộc làm mưa làm gió bắt nguồn từ một tình cảm phẫn nộ và không chấp thuận đồng ý một trường hợp và sau đó biểu lộ bằng cách phủ nhận đồng ý hoặc tuân theo thẩm quyền chịu nghĩa vụ và trách nhiệm cho trường hợp này. Cuộc làm mưa làm gió hoàn toàn có thể là cá thể hoặc tập thể, độc lập ( bất tuân dân sự, kháng chiến dân sự, và kháng chiến bất bạo động ) hoặc đấm đá bạo lực ( khủng bố, phá hoại và cuộc chiến tranh du kích. )

Về mặt chính trị, nổi loạn và nổi dậy thường được phân biệt bởi các mục tiêu khác nhau của chúng. Nếu cuộc nổi loạn thường tìm cách trốn tránh và/hoặc đạt được sự nhượng bộ từ một thế lực áp bức, thì một cuộc nổi dậy tìm cách lật đổ và phá hủy quyền lực đó, cũng như các luật lệ đi kèm. Mục tiêu của cuộc nổi loạn (rebellion) là sự phản kháng trong khi một cuộc nổi dậy (revolt) tìm kiếm một cuộc cách mạng.[cần dẫn nguồn] Khi sức mạnh thay đổi so với đối thủ bên ngoài, hoặc sức mạnh thay đổi trong liên minh hỗn hợp, hoặc các vị thế lực lượng thay đổi, một cuộc nổi loạn có thể chuyển đổi qua lại giữa hai hình thức này.

Phương pháp vĩ mô[sửa|sửa mã nguồn]

Các lý thuyết sau đây được xây dựng rộng rãi dựa trên quan điểm Marxist về cuộc nổi loạn. Họ khám phá nguyên nhân của sự nổi loạn từ góc độ ống kính rộng.[cần giải thích] Cuộc nổi loạn được nghiên cứu, theo cách nói của Theda Skocpol, bằng cách phân tích “mối quan hệ và xung đột khách quan giữa các nhóm và quốc gia có vị trí khác nhau, thay vì lợi ích, quan điểm hoặc ý thức hệ của các chủ thể cụ thể trong các cuộc cách mạng”.

Cái nhìn của Marxist[sửa|sửa mã nguồn]

Phân tích những cuộc cách mạng của Karl Marx cho thấy những biểu lộ đấm đá bạo lực chính trị như vậy không phải là sự bùng nổ không bình thường, mà là sự biểu lộ của một tập hợp những tiềm năng đơn cử nhưng về cơ bản xích míc với quan hệ quyền lực tối cao. Trên trong thực tiễn, nguyên tắc TT của triết học Mác-xít, như bộc lộ trong cuốn Tư bản, là nghiên cứu và phân tích phương tiện đi lại sản xuất ( công nghệ tiên tiến và lao động ) của xã hội đồng thời với quyền sở hữu của những tổ chức triển khai sản xuất và sự phân loại doanh thu. Marx viết về ” cấu trúc ẩn giấu của xã hội ” phải được làm sáng tỏ trải qua một cuộc kiểm tra về ” mối quan hệ trực tiếp của chủ sở hữu những điều kiện kèm theo sản xuất với những nhà phân phối trực tiếp “. Sự không tương thích, giữa một phương pháp sản xuất, giữa những lực lượng xã hội và quyền sở hữu xã hội của sản xuất, là nguồn gốc của cuộc cách mạng. Sự mất cân đối bên trong những phương pháp sản xuất này bắt nguồn từ những phương pháp tổ chức triển khai xích míc nhau, như chủ nghĩa tư bản trong chính sách phong kiến, hay thích hợp hơn là chủ nghĩa xã hội trong chủ nghĩa tư bản. Các động lực được phong cách thiết kế bởi những ma sát lớp này giúp ý thức giai cấp bắt nguồn từ chính nó trong tưởng tượng tập thể. Chẳng hạn, sự tăng trưởng của giai cấp tư sản đi từ giai cấp thương nhân bị áp bức sang độc lập đô thị, sau cuối giành được đủ quyền lực tối cao để đại diện thay mặt cho nhà nước nói chung. Các trào lưu xã hội, do đó, được xác lập bởi một tập hợp ngoại sinh. Theo Marx, giai cấp vô sản cũng phải trải qua quy trình tự quyết tựa như mà chỉ hoàn toàn có thể đạt được bằng khởi nghĩa chống lại giai cấp tư sản. Trong những cuộc cách mạng kim chỉ nan của Marx là ” đầu máy của lịch sử dân tộc “, đó là vì cuộc làm mưa làm gió có mục tiêu ở đầu cuối là lật đổ giai cấp thống trị và phương pháp sản xuất cổ lỗ của nó. Sau đó, cuộc làm mưa làm gió nỗ lực thay thế sửa chữa nó bằng một mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính chính trị mới, một mạng lưới hệ thống tương thích hơn với giai cấp thống trị mới, do đó được cho phép tân tiến xã hội. Do đó, chu kỳ luân hồi làm mưa làm gió thay thế sửa chữa một chính sách sản xuất bằng một chính sách khác trải qua xích míc giai cấp liên tục .

Ted Gurr : Nguồn gốc của đấm đá bạo lực chính trị[sửa|sửa mã nguồn]

Trong cuốn sách Why Men Rebel, Ted Gurr nhìn vào gốc rễ của bạo lực chính trị được áp dụng cho khuôn khổ nổi loạn. Ông định nghĩa bạo lực chính trị là: “tất cả các cuộc tấn công tập thể trong một cộng đồng chính trị chống lại chế độ chính trị, các tác nhân của nó […] hoặc các chính sách của nó. Khái niệm này đại diện cho một tập hợp các sự kiện, một tài sản chung trong đó là việc sử dụng bạo lực thực sự hoặc bị đe dọa “. Gurr thấy trong bạo lực là tiếng nói của sự tức giận thể hiện chống lại trật tự đã được thiết lập. Chính xác hơn, các cá nhân trở nên tức giận khi họ cảm thấy những gì Gurr coi là thiếu thốn tương đối, có nghĩa là cảm giác nhận được ít hơn những gì đáng được hưởng. Ông gắn nhãn chính thức là “sự khác biệt nhận thức giữa kỳ vọng giá trị và khả năng giá trị”. Gurr phân biệt giữa ba loại thiếu hụt tương đối:

  1. Thiếu hụt giảm dần: năng lực của một người giảm khi kỳ vọng vẫn còn cao. Một ví dụ về điều này là sự phổ biến và do đó mất giá trị của giáo dục đại học.
  2. Thiếu hụt khát vọng: năng lực của một người giữ nguyên khi kỳ vọng tăng lên. Một ví dụ sẽ là một sinh viên đại học thế hệ đầu tiên thiếu liên lạc và mạng lưới để có được công việc lương cao hơn trong khi xem các đồng nghiệp được chuẩn bị tốt hơn bỏ qua cô ấy.
  3. Thiếu hụt tiến bộ: kỳ vọng và khả năng tăng lên nhưng trước đây không thể theo kịp. Một ví dụ điển hình là một công nhân ô tô đang ngày càng bị thiệt thòi bởi việc tự động hóa dây chuyền lắp ráp.

Do vậy, sự tức giận mang tính so sánh. Một trong những hiểu biết quan trọng của ông là ” Khả năng đấm đá bạo lực tập thể đổi khác can đảm và mạnh mẽ theo cường độ và khoanh vùng phạm vi thiếu vắng tương đối giữa những thành viên của một tập thể “. Điều này có nghĩa là những cá thể khác nhau trong xã hội sẽ có những xu thế khác nhau để làm mưa làm gió dựa trên sự nội tâm hóa đơn cử của họ về trường hợp của họ. Như vậy, Gurr phân biệt giữa ba loại đấm đá bạo lực chính trị :

  1. Bất ổn khi chỉ có dân số gặp phải thiếu thốn tương đối;
  2. Âm mưu khi dân chúng nhưng đặc biệt là giới thượng lưu gặp phải sự thiếu thốn tương đối;
  3. Chiến tranh nội bộ, bao gồm cách mạng. Trong trường hợp này, mức độ tổ chức cao hơn nhiều so với bất ổn, và cuộc cách mạng thực chất lan rộng đến tất cả các thành phần trong xã hội, không giống như âm mưu.

Charles Tilly: Tính trung tâm của hành động tập thể

[sửa|sửa mã nguồn]

Trong From Mobilization to Revolution, Charles Tilly lập luận rằng bạo lực chính trị là một phản ứng bình thường và nội sinh để cạnh tranh quyền lực giữa các nhóm khác nhau trong xã hội. “Bạo lực tập thể”, Tilly viết, “là sản phẩm của các quá trình cạnh tranh bình thường giữa các nhóm để có được sức mạnh và ngầm thực hiện mong muốn của họ. Ông đề xuất hai mô hình để phân tích bạo lực chính trị:

  1. Mô hình chính trị có tính đến chính phủ và các nhóm đua nhau giành quyền kiểm soát quyền lực. Do đó, cả các tổ chức nắm giữ quyền lực và những người thách thức họ đều được đưa vào. Tilly gắn nhãn hai nhóm đó là “thành viên” và “kẻ thách thức”.
  2. Mô hình huy động nhằm mục đích mô tả hành vi của một đảng duy nhất đối với cuộc đấu tranh chính trị để giành quyền lực. Tilly tiếp tục chia mô hình thành hai loại phụ, một loại liên quan đến động lực bên trong của nhóm và loại còn lại liên quan đến “quan hệ bên ngoài” của thực thể với các tổ chức khác và/hoặc chính phủ. Theo Tilly, sự gắn kết của một nhóm chủ yếu dựa vào sức mạnh của lợi ích chung và mức độ của tổ chức. Do đó, để trả lời Gurr, sự tức giận một mình không tự động tạo ra bạo lực chính trị. Hành động chính trị phụ thuộc vào khả năng tổ chức và đoàn kết. Nó là có lý trí và không tự phát.

Các cuộc cách mạng được gồm có trong kim chỉ nan này, mặc dầu chúng được Tilly coi là đặc biệt quan trọng cực đoan vì ( những ) kẻ thử thách nhắm đến không gì khác hơn là toàn quyền trấn áp quyền lực tối cao. ” Khoảnh khắc cách mạng xảy ra khi dân chúng cần phải tuân theo cơ quan chính phủ hoặc một cơ quan sửa chữa thay thế đang tham gia với chính phủ nước nhà trong một game show có tổng bằng không. Đây là điều mà Tilly gọi là ” đa chủ quyền lãnh thổ “. Thành công của một trào lưu cách mạng xoay quanh ” sự hình thành liên minh giữa những thành viên của chính thể và những ứng viên thôi thúc những yêu sách thay thế sửa chữa độc quyền để trấn áp nhà nước. “Đối với Chalmers Johnson, những cuộc làm mưa làm gió không phải là mẫu sản phẩm của đấm đá bạo lực chính trị hoặc hành vi tập thể mà là ” việc nghiên cứu và phân tích những xã hội hoạt động giải trí khả thi “. Theo phương pháp gần như sinh học, Johnson coi những cuộc cách mạng là triệu chứng của bệnh lý trong cấu trúc xã hội. Một xã hội lành mạnh, có nghĩa là ” mạng lưới hệ thống xã hội phối hợp giá trị ” sẽ không gặp phải đấm đá bạo lực chính trị. Điểm cân đối của Johnson nằm ở giao điểm giữa nhu yếu xã hội thích ứng với những đổi khác nhưng đồng thời cũng có cơ sở vững chãi trong những giá trị cơ bản có tinh lọc. Tính hợp pháp của một trật tự chính trị, ông đặt ra, chỉ dựa vào việc tuân thủ những giá trị xã hội này và trong năng lực tích hợp và thích ứng với mọi đổi khác. Nói cách khác, sự cứng ngắc là không hề gật đầu được. Johnson viết ” để thực thi một cuộc cách mạng là gật đầu đấm đá bạo lực với mục tiêu làm cho mạng lưới hệ thống đổi khác, đúng chuẩn hơn, đó là việc thực thi một cách có chủ đích một kế hoạch đấm đá bạo lực nhằm mục đích tạo ra sự đổi khác trong cấu trúc xã hội “. Mục đích của một cuộc cách mạng là sắp xếp lại trật tự chính trị so với những giá trị xã hội mới được trình làng bởi một ngoại lệ mà bản thân mạng lưới hệ thống không hề giải quyết và xử lý. Các cuộc làm mưa làm gió tự động hóa phải đương đầu với một sự ép buộc nhất định do tại trở thành ” không đồng điệu hóa “, trật tự chính trị phạm pháp lúc bấy giờ sẽ phải sử dụng sự ép buộc để duy trì vị thế của mình. Một ví dụ đơn thuần sẽ là Cách mạng Pháp khi tư sản Paris không công nhận những giá trị cốt lõi và triển vọng của Nhà vua là đồng điệu với những khuynh hướng riêng của nó. Hơn cả chính Vua, điều thực sự châm ngòi cho đấm đá bạo lực là sự không khoan nhượng không khoan nhượng của giai cấp thống trị. Johnson nhấn mạnh vấn đề ” sự thiết yếu phải tìm hiểu cấu trúc giá trị của một mạng lưới hệ thống và những yếu tố của nó để khái niệm hóa tình hình cách mạng theo bất kể cách có ý nghĩa nào ” .

Theda Skocpol và quyền tự chủ của nhà nước[sửa|sửa mã nguồn]

Skocpol ra mắt khái niệm về cuộc cách mạng xã hội, trái ngược với một cuộc cách mạng chính trị. Mặc dù sau này nhằm mục đích mục tiêu đổi khác chính thể, nhưng trước kia là ” sự biến hóa cơ bản, nhanh gọn của những cấu trúc nhà nước và giai cấp của xã hội, và chúng được đi kèm và một phần được thực thi bởi những cuộc nổi dậy dựa trên giai cấp từ bên dưới “. Các cuộc cách mạng xã hội là sự vận động cơ sở chính bới chúng làm nhiều hơn là biến hóa phương pháp quyền lực tối cao, chúng nhằm mục đích mục tiêu biến hóa cấu trúc xã hội cơ bản của xã hội. Như một hệ quả tất yếu, điều này có nghĩa là một số ít ” cuộc cách mạng ” hoàn toàn có thể đổi khác về mặt tổ chức triển khai của sự độc quyền về quyền lực tối cao mà không tạo ra bất kể biến hóa thực sự nào trong cấu trúc xã hội của xã hội. Phân tích của cô chỉ số lượng giới hạn trong việc nghiên cứu và điều tra những cuộc cách mạng của Pháp, Nga và Trung Quốc. Skocpol xác lập ba quá trình của cuộc cách mạng trong những trường hợp này ( mà bà tin rằng hoàn toàn có thể ngoại suy và khái quát hóa ), mỗi quy trình tiến độ đi kèm với những yếu tố cấu trúc đơn cử từ đó tác động ảnh hưởng đến hiệu quả xã hội của hành vi chính trị .

  1. Sự sụp đổ của Nhà nước chế độ cũ: đây là hệ quả tự động của các điều kiện cấu trúc nhất định. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của cạnh tranh kinh tế và quân sự quốc tế cũng như áp lực của việc giải quyết các vấn đề trong nước. Chính xác hơn, cô nhìn thấy sự đổ vỡ của các cấu trúc cai trị của xã hội bị ảnh hưởng bởi hai chủ thể lý thuyết, “tầng lớp thượng lưu” và “nhà nước đế quốc”. Cả hai có thể được coi là “đối tác khai thác” nhưng thực tế cạnh tranh về tài nguyên: nhà nước (quân chủ) tìm cách xây dựng sức mạnh quân sự và kinh tế để xác định ảnh hưởng địa chính trị của họ. Tầng lớp trên hoạt động theo logic tối đa hóa lợi nhuận, nghĩa là ngăn chặn càng nhiều trạng thái để trích xuất tài nguyên. Cả ba cuộc cách mạng đã xảy ra, Skocpol lập luận, bởi vì các quốc gia không thể “huy động các nguồn lực phi thường từ xã hội và thực hiện trong các cải cách quy trình đòi hỏi phải chuyển đổi cấu trúc”. Các chính sách mâu thuẫn rõ ràng đã được ủy thác bởi một tập hợp cạnh tranh địa chính trị và hiện đại hóa độc đáo. “Các cuộc khủng hoảng chính trị mang tính cách mạng xảy ra do những nỗ lực không thành công của các chế độ Bourbon, Romanov và Manchu để đối phó với áp lực nước ngoài.” Skocpol kết luận thêm “kết quả cuối cùng là sự tan rã của các máy móc hành chính và quân sự tập trung đã tạo ra sự thống nhất duy nhất cho trật tự chính trị xã hội”.
  2. Cuộc nổi dậy của nông dân: không chỉ đơn giản là một thách thức của giới thượng lưu đổ bộ trong bối cảnh khó khăn, nhà nước cần phải bị thách thức bởi các cuộc nổi dậy của nông dân hàng loạt để sụp đổ. Những cuộc nổi dậy phải nhắm không phải ở các cấu trúc chính trị cho mỗi gia nhập nhưng ở tầng lớp thượng lưu bản thân, vì vậy mà cuộc cách mạng chính trị trở thành một xã hội là tốt. Skocpol trích dẫn Barrington Moore, người nổi tiếng đã viết: “nông dân […] đã cung cấp thuốc nổ để đưa xuống tòa nhà cũ”. cuộc nổi dậy của nông dân có hiệu quả hơn tùy thuộc vào hai điều kiện kinh tế xã hội cấu trúc nhất định: mức độ tự chủ (từ quan điểm kinh tế và chính trị) cộng đồng nông dân được hưởng, và mức độ kiểm soát trực tiếp của tầng lớp trên về chính trị địa phương. Nói cách khác, nông dân phải có khả năng có một số cơ quan để có thể nổi dậy. Nếu các cấu trúc cưỡng chế của nhà nước và/hoặc chủ sở hữu kiểm tra rất chặt chẽ về hoạt động nông dân, thì không có không gian để bất đồng chính kiến.
  3. Chuyển đổi xã hội: đây là bước thứ ba và quyết định sau khi tổ chức nhà nước bị suy yếu nghiêm trọng và các cuộc nổi dậy của nông dân trở nên phổ biến chống lại địa chủ. Nghịch lý của ba cuộc cách mạng Skocpol là các quốc gia tập trung và quan liêu mạnh hơn xuất hiện sau các cuộc cách mạng. Một lần nữa, các thông số chính xác phụ thuộc vào các yếu tố cấu trúc trái ngược với các yếu tố tự nguyện: ở Nga, nhà nước mới tìm thấy sự hỗ trợ nhiều nhất trong cơ sở công nghiệp, tự mọc rễ ở các thành phố. Ở Trung Quốc, hầu hết sự ủng hộ cho cuộc nổi dậy là ở nông thôn, do đó chính thể mới được đặt nền tảng ở các vùng nông thôn. Ở Pháp, giai cấp nông dân không được tổ chức đủ, và các trung tâm đô thị không đủ mạnh để nhà nước mới không có cơ sở vững chắc trong bất cứ điều gì, giải thích một phần tính nhân tạo của nó.

Nhân sự tham gia[sửa|sửa mã nguồn]

Stathis N. Kalyvas, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Yale, lập luận rằng đấm đá bạo lực chính trị bị ảnh hưởng tác động nặng nề bởi những yếu tố kinh tế tài chính xã hội siêu cấp, từ những cuộc cạnh tranh đối đầu mái ấm gia đình truyền thống lịch sử trần tục đến mối hận thù bị kìm nén. Nổi loạn, hoặc bất kể loại đấm đá bạo lực chính trị nào, không phải là xung đột nhị phân mà phải được hiểu là sự tương tác giữa những truyền thống và hành vi công khai minh bạch và riêng tư. ” Sự quy tụ của những động cơ địa phương và những mệnh lệnh siêu cấp ” làm cho việc nghiên cứu và điều tra và kim chỉ nan hóa cuộc làm mưa làm gió trở thành một yếu tố rất phức tạp, tại giao điểm giữa chính trị và tư nhân, tập thể và cá thể. Kalyvas lập luận rằng tất cả chúng ta thường nỗ lực nhóm những xung đột chính trị theo hai quy mô cấu trúc :

  1. Ý tưởng rằng bạo lực chính trị, và cụ thể hơn là nổi loạn, được đặc trưng bởi sự phá vỡ hoàn toàn quyền lực và một nhà nước vô chính phủ. Điều này được lấy cảm hứng từ quan điểm của Thomas Hobbes. Cách tiếp cận thấy sự nổi loạn như được thúc đẩy bởi lòng tham và sự cướp bóc, sử dụng bạo lực để phá vỡ các cấu trúc quyền lực của xã hội.
  2. Ý tưởng rằng tất cả bạo lực chính trị vốn được thúc đẩy bởi một nhóm trung thành và niềm tin trừu tượng, “theo đó, kẻ thù chính trị trở thành một kẻ thù riêng tư chỉ nhờ vào sự thù hận tập thể và cá nhân trước đó”. Bạo lực vì thế không phải là chuyện “đàn ông với đàn ông” nhiều như một trạng thái để đấu tranh “giữa nhà nước với nhà nước” nếu không phải là xung đột “ý tưởng với ý tưởng “.

Cái nhìn sâu sắc quan trọng của Kalyvas là động lực trung tâm và ngoại vi là nền tảng trong các cuộc xung đột chính trị. Bất kỳ diễn viên cá nhân nào, Kalyvas đều đặt ra, tham gia vào một liên minh có tính toán với tập thể. Nổi loạn do đó không thể được phân tích trong các chuyên mục đơn thể, chúng ta cũng không nên cho rằng cá nhân sẽ được tự động phù hợp với phần còn lại của các diễn viên chỉ đơn giản bằng đức hạnh của tư tưởng, tôn giáo, dân tộc, hoặc lớp cát khai. Các đại diện được đặt cả trong tập thể và cá nhân, trong phổ quát và địa phương. Kalyvas viết: “Liên minh đòi hỏi một giao dịch giữa các diễn viên supralocal và địa phương, trong đó cung cấp cựu sau này với cơ bắp bên ngoài, do đó cho phép họ để giành chiến thắng lợi địa phương quyết định, để đổi lấy các cựu dựa vào các cuộc xung đột địa phương để tuyển dụng và tạo động lực cho những người ủng hộ và có được sự kiểm soát, tài nguyên và thông tin địa phương – ngay cả khi chương trình nghị sự tư tưởng của họ trái ngược với chủ nghĩa địa phương “. Do đó, các cá nhân sẽ nhắm đến việc sử dụng cuộc nổi loạn để đạt được một số lợi thế địa phương, trong khi các diễn viên tập thể sẽ nhắm đến việc giành quyền lực. Bạo lực là một ý nghĩa trái ngược với mục tiêu, theo Kalyvas.

Điểm điển hình nổi bật hơn từ lăng kính nghiên cứu và phân tích TT / địa phương này là đấm đá bạo lực không phải là một giải pháp vô chính phủ hay một sự thao túng bởi một ý thức hệ, mà là một cuộc trò chuyện giữa hai phe. Các cuộc làm mưa làm gió là ” sự tích hợp của nhiều phân loại cục bộ và thường phân biệt địa phương, không ít được sắp xếp một cách lỏng lẻo xung quanh sự phân tách chủ “. Bất kỳ lời lý giải hoặc triết lý nào được hình thành trước về một cuộc xung đột đều không được xoa dịu trong một trường hợp, vì sợ rằng người ta sẽ kiến thiết xây dựng một trong thực tiễn thích nghi với ý tưởng sáng tạo được hình thành từ trước của mình. Do đó, Kalyvas lập luận rằng xung đột chính trị không phải khi nào cũng mang tính chính trị theo nghĩa là chúng không hề được giảm xuống thành một diễn ngôn, quyết định hành động hoặc ý thức hệ nhất định từ ” TT ” của hành vi tập thể. Thay vào đó, trọng tâm phải là ” sự phân tách cục bộ và động lực học nội bộ “. Hơn nữa, làm mưa làm gió không phải là ” một chính sách đơn thuần mở ra lũ lụt cho đấm đá bạo lực tư nhân ngẫu nhiên và vô chính phủ “. Thay vào đó, nó là tác dụng của một liên minh cẩn trọng và bấp bênh giữa những động lực cục bộ và những động lực tập thể để giúp sức cá thể .

  1. ^

    John Joseph Lalor & (1884). Cyclopædia of Political Science, Political Economy, and of the Political... Rand, McNally. tr. 632.

Sách tìm hiểu thêm[sửa|sửa mã nguồn]

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255