Tuyến tiền liệt – Wikipedia tiếng Việt

Tuyến tiền liệt (tiền liệt tuyến hay nhiếp hộ tuyến) là một tuyến tiết sinh dục giống đực, nằm dưới đáy bàng quang và vây quanh đoạn đầu niệu đạo của động vật có vú.[1][2] Có chức năng chính là tiết ra một chất dịch được hoà với tinh dịch,[3] giúp bảo vệ tinh dịch chống lại các tác nhân gây bệnh giúp cho tinh trùng hoạt động thuận lợi và tạo điều kiện cho sự thụ thai dễ dàng.

Chất dịch của tuyến tiền liệt được dương vật tiết ra ngay khi mới xuất tinh, cùng với hầu hết tinh trùng. So sánh với nửa sau của quy trình xuất tinh gồm ít tinh trùng hơn và nhiều tinh dịch, những tinh trùng được xuất ra kèm với chất dịch của tuyến tiền liệt có năng lực vận động và di chuyển tốt hơn, sống lâu hơn và có năng lực giữ gene di truyền tốt hơn .Tuyến tiền liệt cũng có một số ít cơ trơn giúp đẩy tinh dịch ra ngoài trong quy trình xuất tinh .

Tuyến tiền liệt được hình thành trong khoảng 7 tuần lễ đầu của thời kỳ bào thai, ban đầu cơ quan hóa sinh dục của hai giới nam nữ có bề ngoài giống nhau, sau đó mới biệt hóa và phát triển hình thái đặc thù cho từng giới cả bên trong lẫn bên ngoài. Vì vậy tuyến tiền liệt ở nam giới chính là vết tích của tử cung còn sót lại, thường không được biết đến trừ phi nó to ra khi đã có tuổi.

Tuyến tiền liệt nằm trên hoành chậu hông, dưới bàng quang, sau xương mu, giữa hai cơ nâng hậu môn và trước trực tràng, nó bọc quanh niệu đạo sau .
Tuyến tiền liệt tăng trưởng trong suốt cuộc sống của giới nam. Khi mới sinh tuyến tiền liệt nhỏ bằng hạt đậu. Khi trưởng thành, tuyến này có kích cỡ không thay đổi, rộng khoảng chừng 4 cm, cao khoảng chừng 3 cm và dày khoảng chừng 2,5 cm. Khi qua tuổi 50 tuyến này mở màn lớn dần lên, gọi là phì đại tuyến tiền liệt ở dạng lành tính, không phải là ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên nó hoàn toàn có thể gây chèn ép niệu đạo, tác động ảnh hưởng đến quy trình luân chuyển nước tiểu, gây ra một số ít yếu tố về tiểu tiện như tiểu khó, tiểu li ti, tiểu nhiều …
Trọng lượng tuyến tiền liệt khoảng chừng từ 15-25 g, trung bình là 18 g .

Hình thể ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Tuyến tiền liệt có hình nón hoặc hình trứng, mà đáy ở trên rộng, đỉnh ở dưới hẹp. Ở người trưởng thành nó có hình dạng như một quả óc chó. Có 4 mặt là mặt trước, mặt sau và hai mặt dưới bên. Là nơi đi qua của niệu đạo tiền liệt tuyến .
Chia làm 3 thùy :

  • Thùy phải
  • Thùy trái ngăn cách với thùy phải bởi một rãnh ở mặt sau.
  • Thùy giữa hay eo tiền liệt tuyến nằm giữa niệu đạo và ống phóng tinh.

Phân vùng giải phẫu[sửa|sửa mã nguồn]

Về phương diện giải phẫu học ứng dụng, để tránh nhầm lẫn, McNeal phân loại tiền liệt tuyến thành 4 vùng :

  • Vùng ngoại vi
  • Vùng trung tâm
  • Vùng chuyển tiếp
  • Vùng đệm.

Niệu đạo là mốc dùng để phân loại. Phía sau niệu đạo là vùng TT, phía trước là vùng đệm .

Liên quan của Tiền liệt tuyến[sửa|sửa mã nguồn]

  • Phía sau bên có thần kinh cương (thần kinh hang dương vật) chạy từ tiền liệt tuyến trong phần mạc thành chậu (mạc bên của tiền liệt tuyến). Để bảo tồn các thần kinh này, lớp mạc này cần được bên tiền liệt tuyến và trước bó mạch thần kinh
  • Đỉnh của tiền liệt tuyến liên tục với cơ vòng niệu đạo.

Phương tiện cố định và thắt chặt tiền liệt tuyến[sửa|sửa mã nguồn]

  • Dây chằng mu tiền liệt tuyến
  • Hoành niệu sinh dục
  • Bàng quang
  • Bao tuyến tiền liệt
  • Mạc Denonvilliers

Hình thể bên trong[sửa|sửa mã nguồn]

  • Niệu đạo và trục TLT bắt chéo ở phía dưới gần đỉnh tuyến nên hầu hết niệu đạo ở trước trục tuyến, nhưng có khi có 1 phần nhỏ của tuyến trước niệu đạo.
  • Mào niệu đạo : ở ngay giữa niệu đạo TLT có 1 chỗ nổi gờ lên, có khi liên tiếp với lưỡi BQ ở trên và đi xuống đến tận niệu đạo màng bên dưới.
  • Lồi tinh : ở chỗ giữa 1/3 giữa và 1/3 dưới của đoạn niệu đạo TLT, mào niệu đạo nở rộng thành 1 lồi hình bầu dục. Ở giữa lồi tinh có lỗ của túi bầu dục TLT và 2 bên có 2 lỗ của ống phóng tinh. Túi bầu dục của TLT là dấu vết còn lại của phần cuối ống cận trung thận, tương ứng với tử cung và âm đạo ở nữ.
  • Hai bên lồi tinh là 2 rãnh, ở đáy rãnh có nhiều lỗ nhỏ của các ống tuyến đổ vào.
  • Xoang TLT : là nơi lõm xuống nằm trên mặt trái và phải của mào niệu đạo, nơi đổ vào của các ống tuyến TLT và niệu đạo.
  • Tiền liệt tuyến gồm khoảng 70% mô tuyến và 30% lớp đệm mô sợi cơ. Lớp đệm liên tục với vỏ và bao gồm các sợi collagen và nhiều sợi cơ trơn. Nó bao quanh và có các tuyến của tiền liệt tuyến và co bóp trong lúc phóng tinh đổ chất tiết tiền liệt tuyến vào niệu đạo
  • Tiền liệt tuyến được bao bọc bởi một vỏ gồm: collagen, elastin, và nhiều sợi cơ trơn. Vỏ ở mặt trước và bên dày trung bình 0,5 mm.
  • Các tuyến tiền liệt bình thường có thể thấy ở cơ vòng vân mà không có lớp mô đệm hay “lớp vỏ”. Ở đáy tiền liệt tuyến, các sợi dọc detrusor hoà lẫn và bện với lớp mô sợi cơ của lớp vỏ.

Mạch máu và thần kinh[sửa|sửa mã nguồn]

Tiền liệt tuyến được phân phối máu bởi động mạch bàng quang dưới và động mạch trực tràng giữa .
– Dẫn lưu hệ tĩnh mạch TLT qua đám rối quanh TLT, tạo thành đám rối tĩnh mạch TLT .

Thần kinh: đám rối tuyến tiền liệt tách ra từ đám rối hạ vị

Tuyến tiền liệt có tính năng tiết ra dung dịch chất kiềm màu trắng. Dung dịch này chiếm 25-50 % dung tích của tinh dịch. [ 4 ] Dung dịch từ tuyến tiền liệt tăng cường năng lực di động của tinh trùng và giúp làm nhờn niệu đạo khi xuất tinh

Bệnh lý tuyến tiền liệt[sửa|sửa mã nguồn]

Viêm tuyến tiền liệt[sửa|sửa mã nguồn]

U xơ tuyến tiền liệt[sửa|sửa mã nguồn]

Ung thư tuyến tiền liệt[sửa|sửa mã nguồn]

Thắt ống dẫn tinh và rủi ro tiềm ẩn ung thư tuyến tiền liệt[sửa|sửa mã nguồn]

Năm 1983, tạp chí của Thương Hội Y khoa Mỹ công bố mối quan hệ giữa ống thắt dẫn tinh và việc tăng rủi ro tiềm ẩn ung thư tuyến tiền liệt. Nghiên cứu báo cáo giải trình trên 48.000 phái mạnh thì có 29.000 phái mạnh có thắt ống dẫn tinh, cho thấy tỷ suất 66 Tỷ Lệ có rủi ro tiềm ẩn bị ung thư tuyến tiền liệt hơn 56 Tỷ Lệ so với người không thắt ống dẫn tinh. Nguy cơ này tăng theo độ tuổi và số năm kể từ khi thắt ống dẫn tinh đã được thực thi .Tuy nhiên, tháng 3 năm đó Viện vương quốc về sức khỏe thể chất trẻ nhỏ và Phát triển con người đã tổ chức triển khai một hội nghị đồng hỗ trợ vốn bởi Viện Ung thư Quốc gia và những người khác để xem xét những tài liệu có sẵn và thông tin về những mối liên hệ giữa ung thư tuyến tiền liệt và thắt ống dẫn tinh. Nó được xác lập rằng mối quan hệ này có tương quan không cao, và thậm chí còn nếu có một thắt ống dẫn tinh tăng rủi ro tiềm ẩn của một người, rủi ro tiềm ẩn tương đối nhỏ .Năm 1997, NCI đã tổ chức triển khai một cuộc họp với những bệnh ung thư tuyến tiền liệt Progressive Review Group ( một ủy ban những nhà khoa học, nhân viên cấp dưới y tế, và những người khác ). Báo cáo sau cuối của họ, được công bố vào năm 1998 công bố rằng dẫn chứng rằng thắt ống dẫn tinh để giúp tăng trưởng ung thư tuyến tiền liệt là tối thiểu .

Tuyến tiền liệt ở nữ[sửa|sửa mã nguồn]

Tuyến Skene, còn gọi là những tuyến paraurethral, ​ ​ được tìm thấy ở phụ nữ, có mối tương đương với tuyến tiền liệt ở phái mạnh. Tuy nhiên, về phương diện giải phẫu học, tử cung là ở vị trí tựa như như tuyến tiền liệt. Năm 2002, tuyến Skene đã chính thức đổi tên thành nữ thư tuyến tiền liệt của Ủy ban Quốc tế Liên bang về phẫu thuật ngữ .

Tuyến tiền liệt nữ , cũng như tuyến tiền liệt nam, tiết PSA và mức tăng kháng nguyên này trong sự hiện diện của ung thư biểu mô tuyến. Tuyến cũng tiết chất lỏng, giống như tuyến tiền liệt nam giới, tạo cực khoái.

Tuyến tiền liệt ở những động vật hoang dã có vú khác[sửa|sửa mã nguồn]

Tuyến tiền liệt được tìm thấy như thể một tuyến phụ của chuột đực trong toàn bộ những động vật hoang dã có vú trừ edentates, Martens, lửng và rái cá. Các tuyến tiền liệt của loài thú có túi đực là tương ứng lớn hơn so với những động vật hoang dã có vú nhau thai. Các cấu trúc của tuyến tiền liệt đổi khác, từ tubuloalveolar ( như ở người ) để hình ống nhánh. Các tuyến được đặc biệt quan trọng tăng trưởng ở chó, cáo và lợn, mặc dầu trong động vật hoang dã có vú khác, ví dụ điển hình như ở bò, nó hoàn toàn có thể nhỏ và kín kẽ. Chó hoàn toàn có thể sản xuất trong một giờ dịch tuyến tiền liệt nhiều như thể ở người hoàn toàn có thể tạo ra trong một ngày. Chúng tiết ra chất dịch này cùng với nước tiểu của mình để ghi lại chủ quyền lãnh thổ. Trong nhiều động vật hoang dã gặm nhấm và loài dơi, những dịch tuyến tiền liệt có chứa một chất kết tủa. Chất này trộn lẫn với tinh dịch và coagulates khi giao phối để tạo thành một cấm giao phối trong thời điểm tạm thời ngăn cản giao phối với nhau hơn nữa .Tuyến tiền liệt bắt nguồn từ những mô trong tường niệu đạo. Điều này có nghĩa là niệu đạo, một ống nén được sử dụng để đi tiểu, chạy qua giữa tuyến tiền liệt. Điều này dẫn đến một lỗi phong cách thiết kế về mặt tiến hóa cho một số ít động vật hoang dã có vú, gồm có cả phái mạnh ở người. Tuyến tiền liệt dễ bị nhiễm trùng và phì đại gây thắt niệu đạo làm cho việc đi tiểu trở nên khó và thậm chí còn nặng hơn còn không đi tiểu được .Tuyến Skene được tìm thấy ở cả người và động vật hoang dã gặm nhấm cái. Trong lịch sử dân tộc nó đã được coi là một dấu tích nội tạng, nhưng gần đây nó đã được phát hiện ra rằng nó tạo ra những tín hiệu protein cùng, PSA và PAB, như tuyến tiền liệt của phái mạnh. Điều này có nghĩa là tính năng tuyến Skene như một tuyến tiền liệt cái, một mô học homolog để tuyến tiền liệt phái mạnh .
Tiết diện khung hình với vị trí của nhiếp hộ tuyến ( prostate ) ở ngay dưới bàng quang Nhiếp hộ tuyến nhìn từ đằng trước và trên xuống .

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255