Bồn cầu – Wikipedia tiếng Việt

Bồn vệ sinh theo kiểu phương Tây .

Bồn cầu (tiếng Anh: toilet,[n 1]) là một phần của thiết bị cứng được sử dụng để thu thập hoặc xử lý chất thải bài tiết của con người, nói cách khác là “thiết bị vệ sinh với bề mặt cho phép người sử dụng để tiểu tiện và đại tiện an toàn và thuận tiện”.[1] Thiết bị này có thể có hoặc không có nước xả (bồn cầu xả nước hoặc bồn cầu khô). Chúng có thể được thiết lập cho một tư thế ngồi hoặc cho một tư thế ngồi xổm (xí xổm). Bồn cầu xả nước thường được kết nối với hệ thống thoát nước ở khu vực thành thị và bể tự hoại ở khu vực cách ly. Bồn cầu khô được kết nối với một hố, thùng chứa di động, buồng ủ hoặc thiết bị lưu trữ và xử lý khác. Ngoài ra cấu tạo bồn có thể làm từ các vật liệu như gốm (sứ), bê tông, nhựa hoặc gỗ.

Tại nhà riêng, bồn cầu, bồn rửa tay, bồn tắm hoặc vòi hoa sen hoàn toàn có thể ở trong cùng một phòng. Một lựa chọn khác là có một phòng để vệ sinh cơ thẻ ( phòng tắm ) và một phòng khác làm Tolet và bồn rửa tay ( phòng vệ sinh ). Nhà vệ sinh công cộng gồm có một hoặc nhiều Tolet ( và thường là bồn tiểu ) có sẵn cho công chúng sử dụng. Nhà vệ sinh di động hoặc những buồng vệ sinh sau đó được xử lý hóa học ( chemical toilet ) được sử dụng cho những khu vực tập trung chuyên sâu đông người hay trong thời điểm tạm thời .

Nhiều hộ nghèo ở các nước đang phát triển sử dụng nhà vệ sinh rất cơ bản và thường không hợp vệ sinh, ví dụ như hố xí đơn giản và chỗ đi vệ sinh thường được đặt bên ngoài nhà. Trên toàn cầu, gần một tỷ người không có nhà vệ sinh và buộc phải đi vệ sinh lộ thiên (đặc biệt là ở Ấn Độ).[2]

Các bệnh lây truyền qua đường chân tay miệng hoặc qua chất thải bài tiết như dịch tả và tiêu chảy, hoàn toàn có thể lây lan từ yếu tố đi vệ sinh lộ thiên. Chúng cũng hoàn toàn có thể lây lan từ những Tolet không bảo đảm an toàn gây ô nhiễm nước mặt hoặc nước ngầm. Trong lịch sử vẻ vang, vệ sinh là mối chăm sóc từ những quy trình tiến độ tiên phong của những khu định cư của con người. Mục tiêu tăng trưởng vững chắc số 6 của Liên Hiệp Quốc lôi kéo ” Vệ sinh và cải tổ điều kiện kèm theo vệ sinh không thiếu và công minh cho toàn bộ mọi người và chấm hết đi vệ sinh lộ thiên vào năm 2030 “. [ 2 ] Theo cách này, mẫu bồn cầu tiên phong sử dụng vật tư đàn hồi và có độ nhớt ( Viscoelastic ) đã được tăng trưởng mà phần đông không có ma sát. [ 3 ]

Thời cổ đại[sửa|sửa mã nguồn]

Nhà vệ sinh công cộng của đế chế La Mã, Ostia Antica Mô hình Tolet nối với chuồng lợn, Trung Quốc, triều đại Đông Hán 25 – 220 sau công nguyên .Thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên đã tận mắt chứng kiến sự ý tưởng ra những ống bằng đẩt nung, cống rãnh và khu vệ sinh tại Mesopotamia, với thành phố Uruk ngày này tọa lạc hố vệ sinh nội bộ được biết đến sớm nhất, từ khoảng chừng 3200 trước Công nguyên. [ 4 ]Ngôi làng thời kỳ đồ đá mới Skara Brae có những ví dụ mẫu những phòng nhỏ bên trong qua một cống chung, thay vì sử dụng hố. [ 5 ]Nền văn minh lưu vực sông Ấn ở tây-bắc Ấn Độ và Pakistan là nơi có mạng lưới hệ thống vệ sinh đô thị tiên phong được biết đến trên quốc tế. Tại Mohenjo-Daro ( khoảng chừng năm 2800 trước Công nguyên ), Tolet được xây cạnh những bức tường bên ngoài của ngôi nhà. Những Tolet này có máng thẳng đứng, qua đó chất thải được giải quyết và xử lý thành rác thải hoặc cống rãnh đường phố. [ 6 ] Một ví dụ nổi bật khác là thành phố Indus của Lothal ( khoảng chừng năm 2350 trước Công nguyên ). Ở Lothal, toàn bộ những ngôi nhà đều có Tolet riêng được liên kết với mạng lưới cống được thiết kế xây dựng bằng gạch được tổ chức triển khai cùng với một loại vữa làm từ thạch cao được đổ vào những vùng nước xung quanh hoặc thay vào đó là những chất thải, phần sau thường được đổ bỏ và làm sạch. [ 7 ] [ 8 ]Nền văn minh lưu vực sông Ấn cũng có Tolet giải quyết và xử lý nước thải đã sử dụng nước chảy trong mỗi ngôi nhà được link với những cống được phủ bằng gạch đất sét nung. Dòng chảy đã vô hiệu chất thải của con người. Tại đây có một mạng lưới cống được thiết kế xây dựng dưới những đường phố hình dạng lưới .Các Tolet rất sớm khác sử dụng nước chảy để vô hiệu chất thải được tìm thấy tại Skara Brae ở Orkney, Scotland, nơi bị chiếm đóng từ khoảng chừng 3100 trước Công nguyên cho đến 2500 trước Công nguyên. Một số ngôi nhà ở đó có một cống thoát nước bên dưới chúng, và một số ít trong số đó có một hình khối trên cống. Vào khoảng chừng thế kỷ 18 trước Công nguyên, Tolet mở màn Open ở nền văn minh Minos, Ai Cập cổ đại và Ba Tư cổ đại .Vào năm 2012, những nhà khảo cổ đã tìm thấy nơi được cho là phòng vệ sinh sớm nhất của Khu vực Đông Nam Á trong quy trình khai thác một ngôi làng thuộc di tích lịch sử khảo cổ học Rạch Núi, miền nam Nước Ta. Cầu tiêu, có từ năm 1500 trước Công nguyên, đem lại manh mối quan trọng về xã hội Khu vực Đông Nam Á thời kỳ đầu .Hơn 30 mẫu phân hóa thạch ( coprolite ), chứa cá và xương động vật hoang dã bị vỡ, đã phân phối thông tin về chính sách nhà hàng của người và chó và về những loại ký sinh trùng từng phải đương đầu. [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ]Trong nền văn minh La Mã, Tolet sử dụng nước chảy nhiều lúc là một phần của phòng tắm công cộng. Nhà vệ sinh La Mã, giống như những Tolet trong hình, thường được cho là đã được sử dụng ở vị trí ngồi. Các Tolet La Mã có lẽ rằng đã được nâng lên để nâng chúng lên trên những cống mở được định kỳ ” xả ” bằng nước chảy, thay vì nâng lên để ngồi. Người La Mã và Hy Lạp cũng sử dụng những chiếc bình trong buồng mà họ mang đến bữa ăn và những buổi uống rượu. [ 12 ]Johan J. Mattelaer nói : ” Pliny the Elder đã miêu tả làm thế nào có những thùng chứa lớn trên đường phố tại tRome và Pompeii trong đó những chậu nước tiểu được dọn sạch. Nước tiểu sau đó được những người thợ chuội và hồ vải lấy về. ” ( Hồ vải là một bước quan trọng trong sản xuất dệt may )Thời nhà Hán ở Trung Quốc từ hai ngàn năm trước đã sử dụng nhà tiêu tích hợp chuồng lợn .

Lịch sử cận đại[sửa|sửa mã nguồn]

Bourdaloue trong Hoàng gia Bô đi vệ sinhtrong Hoàng gia nước Áo Ba cầu tiêu đi vệ sinh riêng tại Anh đầu thế kỷ 18 .

Bồn cầu di động “thunderbox” thế kỷ 19, hình ghế làm bằng gỗ nặng có nắp đóng.

Đến thời kỳ Cận đại, những loại bô đi vệ sinh thường được làm bằng sứ hoặc đồng và hoàn toàn có thể được trang trí cầu kỳ. Sau khi sử dụng được đổ vào máng xối của con đường gần nhà nhất .

Ở Đan Mạch thời Cận đại, người ta thường đi đại tiện trên đất nông nghiệp hoặc những nơi khác, chất thải của con người có thể được thu gom dưới dạng phân bón.[13] Ngôn ngữ Old Norse có một số thuật ngữ để đề cập đến phần phụ của ngôi nhà, bao gồm garðhús (nhà kho), náð-/náða-hús (nhà để nghỉ ngơi), and annat hús (nhà khác). Nói chung, nhà vệ sinh là chức năng không tồn tại ở nông thôn Đan Mạch cho đến thế kỷ 18.[13]

Đến thế kỷ 16, những quán nhậu và nhà máy sản xuất ngày càng đào đất sâu xuống gần những ngôi nhà ở châu Âu làm một phương tiện đi lại thu gom rác thải, khi dân số đô thị tăng lên và máng xối đường phố bị ùn tắc với khối lượng chất thải của con người lớn hơn. Mưa không còn đủ để rửa trôi chất thải từ máng xối. Một đường ống nối phòng vệ sinh với hầm cầu, và nhiều lúc có một lượng nhỏ nước rửa trôi chất thải. Các hầm cầu được những thương nhân, vệ sinh, được gọi trong tiếng Anh là ” gong farmer ” ( người rung kẻng ), đã bơm những chất thải lỏng ra, sau đó xúc chất thải rắn ra và thu gom trong đêm. Chất thải rắn này, được gọi là phân chuồng, được bán làm phân bón cho sản xuất nông nghiệp ( tựa như như cách tiếp cận khép kín của quy mô vệ sinh sinh thái xanh ) .Khu vệ sinh trong những tòa nhà thời Trung Cổ được sửa chữa thay thế bằng ” privy midden ” và buồng đi vệ sinh ( pail closet ) ở Châu Âu thời kỳ tiền công nghiệp .Đầu thế kỷ 19, những quan chức nhà nước và những chuyên viên vệ sinh công cộng đã điều tra và nghiên cứu và tranh luận về vệ sinh trong vài thập kỷ. Việc kiến thiết xây dựng một mạng lưới đường ống ngầm để giải quyết và xử lý chất thải rắn và lỏng chỉ mới được khởi đầu vào giữa thế kỷ 19, từ từ sửa chữa thay thế mạng lưới hệ thống hầm cầu, mặc dầu những bến tàu vẫn được sử dụng ở 1 số ít khu vực của Paris vào thế kỷ 20. [ 14 ] Ngay cả London, vào thời gian đó, thành phố lớn nhất quốc tế, vệ sinh trong nhà không Open trong những điều lệ về kiến thiết xây dựng cho đến sau Chiến tranh quốc tế thứ nhất .Bồn vệ sinh có xả nước ( water closet ) có từ thời kỳ Tudor khởi đầu Open với hình dạng gồm một bể chứa trên cao, uốn cong, ống đất và van vào khoảng chừng năm 1770. Đây là tác phẩm của Alexander Cumming và Joseph Bramah. Cầu tiêu giật nước chỉ khởi đầu được chuyển dời từ ngoài vào trong nhà vào khoảng chừng năm 1850. [ 15 ]Buồng vệ sinh xả nước tách rời khởi đầu được thiết kế xây dựng thành những ngôi nhà trung lưu vào những năm 1860 và 1870, trước hết là tại tầng có phòng ngủ chính và trong những ngôi nhà lớn hơn là chỗ ở của người giúp việc vào năm 1900, một cái nữa ở hiên chạy. Một Tolet cũng sẽ được đặt bên ngoài cửa sau của phòng bếp để những người làm vườn và những người làm bên ngoài khác như trông ngựa sử dụng. Tốc độ phổ biển quy mô rất phong phú, do đó, vào năm 1906, thị xã hầu hết là những tầng lớp lao động Rochdale có 750 buồng vệ sinh xả nước cho dân số 10.000 người. [ 15 ]Nhà của những người lao động quy đổi từ ngôi nhà tranh nông thông lên những dãy nhà quay sống lưng sát nhau trên thành thị với những dãy Tolet bên ngoài, đến khu nhà có bậc của những năm 1880 với chỗ rửa và Tolet độc lập bên ngoài. Đó là báo cáo giải trình của Tudor Walters năm 1918 khuyến nghị rằng những người lao động bán tay nghề cao nên được ở trong những ngôi nhà ngoại ô có nhà bếp và Tolet nội bộ. Theo tiêu chuẩn thịnh và suy của những tầng trong nhà được khuyến nghị trong những tiêu chuẩn và điều lệ thiết kế xây dựng, phòng tắm với buồng vệ sinh xả nước và sau đó buồng vệ sinh cấp thấp được chú trọng hơn trong nhà. [ 16 ]Trước khi bồn cầu trong nhà được biết đến, người ta thường sử dụng bô đi tiểu để dưới giường mỗi người vào đêm hôm và sau đó đem đi đổ bỏ vào buổi sáng. Vào thời kỳ Victoria của Anh, những người hầu gái tại nước Anh sẽ thu dọn toàn bộ bô đi vệ sinh trong mái ấm gia đình và mang chúng đến một căn phòng được gọi là ” housemaids ‘ cupboard “. Phòng này có ” bồn xối nước “, được làm bằng gỗ với lớp lót chì để chống sứt mẻ loại bô bằng sứ để rửa ” vật dụng trong phòng ngủ ” hoặc ” dụng cụ buồng “. Khi những thiết bị bồn cầu bơm và xả nước được trang bị trong những ngôi nhà ở Anh, người hầu nhiều lúc phải dùng Tolet riêng ở tầng dưới, tách biệt với Tolet mái ấm gia đình. [ 17 ]Công việc quét dọn bô cho người khác, còn gọi ” slopping out ” hay đổ chất thải của người bằng tay khi những xà lim nhà tù được mở khóa vào buổi sáng, liên tục trong những nhà tù của Anh cho đến gần đây là năm năm trước [ 18 ] và vẫn được sử dụng trong 85 phòng giam tại Cộng hòa Ireland vào tháng 7 năm 2017. [ 19 ]Ngoài những ngoại lệ khan hiếm, bô champer pot không còn được sử dụng. Những vật dụng hiện đại liên quan như bộ vịt / bô bẹt ( bedpan ) cho bệnh nhân và ghế tiểu tiện, được sử dụng trong bệnh viện và nhà của thương bệnh binh .

Thiết bị vệ sinh công nghệ cao[sửa|sửa mã nguồn]

Thiết bị bồn cầu ” công nghệ cao “, hoàn toàn có thể thấy tại những vương quốc như Nhật Bản, gồm có những tính năng như chính sách xả nước tự động hóa ; vòi xịt rửa hoặc ” vòi rửa phía dưới ” ; những máy sấy khô tay, hoặc âm thanh xả tự tạo để che giấu tiếng ồn .

Những thiết bị khác bao gồm các tính năng theo dõi y tế như phân tích nước tiểu và phân và kiểm tra huyết áp, nhiệt độ và lượng đường trong máu. Một số nhà vệ sinh có hoạt động nắp tự động, ghế có sưởi, quạt khử mùi, hoặc tự động thay thế giấy vệ sinh-bọc bàn ngồi của bồn cầu.

Bồn tiểu tương tác đã được tăng trưởng ở 1 số ít vương quốc, được cho phép người dùng chơi game show video. ” Toylet “, được sản xuất bởi Sega, sử dụng cảm biến áp suất để phát hiện dòng nước tiểu và chuyển nó thành hành vi trên màn hình hiển thị. [ 20 ]Các phi hành gia trên Trạm thiên hà quốc tế sử dụng một Tolet khoảng trống với nước tiểu hoàn toàn có thể tịch thu lại thành nước uống. [ 21 ]

  1. ^ Để biết list không thiếu những từ đồng nghĩa tương quan tiếng Anh, xem ” toilet ” tại Wikisaurus

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255