Chuyển hóa thuốc – Dược lý lâm sàng – Cẩm nang MSD – Phiên bản dành cho chuyên gia

Nguồn chủ đềChuyển hóa thuốc xảy ra hầu hết ở gan. Mặc dù sự chuyển hóa thường làm mất tính năng của thuốc, một số ít chất chuyển hóa của thuốc có hoạt tính dược lý – thậm chí còn nhiều lúc còn mạnh hơn hợp chất gốc. Chất không có hoạt tính hoặc có hoạt tính yếu bị chuyển hóa thành chất chuyển hóa có hoạt tính được gọi là tiền thuốc, đặc biệt quan trọng nếu được bào chế để có hoạt tính mạnh hơn .

Thuốc hoàn toàn có thể được chuyển hóa bằng cách oxy hóa, giảm kích cỡ phân tử, thủy phân, hydrat hóa, phối hợp, cô đặc, hoặc đồng trùng hợp ; dù là quy trình gì thì tiềm năng là làm cho thuốc trở thành dạng dễ được bài xuất ra ngoài. Các enzym tham gia vào quy trình chuyển hóa xuất hiện trong nhiều mô nhưng thường tập trung chuyên sâu nhiều hơn ở gan. Tốc độ chuyển hóa thuốc khác nhau giữa những bệnh nhân. Một số bệnh nhân chuyển hóa một loại thuốc nhanh đến mức không đạt được nồng độ điều trị trong máu và mô ; ở những bệnh nhân khác, sự chuyển hóa diễn ra chậm đến mức ở liều thường thì cũng hoàn toàn có thể gây độc. Tốc độ chuyển hóa của thuốc theo từng thành viên bị ảnh hưởng tác động bởi những yếu tố gen, những bệnh mắc kèm ( đặc biệt quan trọng là bệnh gan mạn tính và suy tim sung huyết ) và những tương tác thuốc ( đặc biệt quan trọng là những tương tác tương quan đến cảm ứng hoặc ức chế chuyển hóa ) .Đối với nhiều loại thuốc, sự chuyển hóa diễn ra trong 2 pha. Phản ứng pha I tương quan đến sự hình thành của một nhóm chức mới hoặc biến hóa hoặc phân cắt ( oxy hóa, giảm phân tử, thủy phân ) ; những phản ứng này là phản ứng không tổng hợp. Phản ứng pha II tương quan đến những phản ứng phối hợp ( ví dụ axit glucuronic, sulfat, glycin ) ; những phản ứng này là phản ứng tổng hợp. Các chất chuyển hóa được hình thành trong những phản ứng tổng hợp có tính phân cực hơn và do đó thuận tiện được thải trừ qua thận ( trong nước tiểu ) và gan ( trong mật ) hơn những chất được tạo thành trong phản ứng không tổng hợp. Một số loại thuốc chỉ trải qua những phản ứng chuyển hóa ở pha I hoặc pha II ; do đó, số pha phản ánh tính năng hơn là phân loại thứ tự chuyển hóa.

Tốc độ

Đối với hầu hết những loại thuốc, vận tốc chuyển hóa theo bất kể con đường nào đều có số lượng giới hạn trên ( số lượng giới hạn về năng lực ). Tuy nhiên, hầu hết những loại thuốc ở nồng độ điều trị thường chỉ chiếm một số ít ít những vị trí của enzym chuyển hóa và vận tốc chuyển hóa tăng khi nồng độ thuốc tăng. Trong trường hợp đó, được gọi là thải trừ bậc 1 ( hoặc động học ), vận tốc chuyển hóa của thuốc là phần không đổi của thuốc còn lại trong khung hình ( nghĩa là, thuốc có thời hạn bán thải đơn cử ) .Ví dụ, nếu có 500 mg trong khung hình ở thời gian 0, sau khi chuyển hóa, hoàn toàn có thể còn 250 mg sau 1 giờ và 125 mg sau 2 giờ ( với thời hạn bán thải là 1 giờ ). Tuy nhiên, khi hầu hết những vị trí enzym bị chiếm hết, sự chuyển hóa diễn ra ở vận tốc tối đa và không đổi khác theo tỉ lệ với nồng độ thuốc ; thay vào đó, một lượng thuốc nhất định được chuyển hóa trong một đơn vị chức năng thời hạn ( động học bậc không ). Trong trường hợp này, nếu có 500 mg thuốc trong khung hình ở thời gian 0, sau khi chuyển hóa, hoàn toàn có thể còn 450 mg sau 1 giờ và 400 mg sau 2 giờ ( với độ thanh thải tối đa 50 mg / h và không có thời hạn bán thải đơn cử ). Khi nồng độ thuốc tăng lên, sự chuyển hóa được chuyển từ bậc 1 sang bậc 0.

Liên hợp

Glucuronid hóa, phản ứng phổ biến nhất ở pha II, là phản ứng duy nhất xảy ra trong hệ thống enzym gan. Glucuronid được tiết ra trong mật và được bài tiết trong nước tiểu. Do đó, sự liên hợp làm cho hầu hết các loại thuốc dễ tan hơn và dễ dàng bài tiết bởi thận. Sự liên hợp axit amin với glutamin hoặc glycin tạo ra các hợp chất dễ dàng bài tiết qua nước tiểu nhưng không bài tiết qua mật. Tuổi tác không ảnh hưởng đến sự glucuronid hóa. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, glucuronid được tiết ra chậm, có khả năng gây ra các tác dụng nghiêm trọng (ví dụ như với chloramphenicol).

Sự phối hợp cũng hoàn toàn có thể xảy ra trải qua quy trình acetyl hóa hoặc sulfo hóa. Các ester sulfat phân cực và thuận tiện bài tiết qua nước tiểu. Tuổi tác không ảnh hưởng tác động đến những quy trình này .

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255