Thuốc nổ – Wikipedia tiếng Việt

Biểu tượng cảnh báo nhắc nhở nổ .

Thuốc nổ là loại vật liệu mà có cấu tạo hóa học, hay năng lượng, không bền. Thông thường nó tạo ra sự bùng nổ của vật liệu và đi kèm với nhiệt lượng và sự thay đổi lớn về áp suất (điển hình còn có ánh sáng lóe lên, tiếng nổ lớn và có sóng xung kích) và hiện tượng trên được gọi là sự nổ.

  • Theo thành phần: đơn chất (hóa hợp),

đa chất (hỗn hợp);

  • Theo trạng thái: có lỏng, rắn, khí và dẻo;
  • Theo công dụng: thuốc nổ chính và thuốc gây nổ;

Một số loại thuốc nổ thường dùng ở Nước Ta[sửa|sửa mã nguồn]

Thuốc gây nổ Fuminat thủy ngân Hg ( ONC ) 2[sửa|sửa mã nguồn]

Thuốc nổ ở dạng hóa hợp, có tinh thể màu trắng hoặc màu tro, độc, khó tan trong nước lã, nhưng tan trong nước sôi .

  • Tính năng: rất nhạy nổ với va đập cọ xát, tốc độ nổ 5.040 m/s. Dễ bắt lửa, khi bắt lửa nổ ngay, ở nhiệt độ 160-170 °C tự nổ. Dễ hút ẩm, khi bị ẩm sức nổ kém đi và có thể không nổ. Tác dụng mạnh với axít, nếu là axít đặc tạo ra phản ứng nổ. Khi tiếp xúc với nhôm sẽ ăn nát nhôm phản ứng tỏa nhiệt.
  • Công dụng: nhồi vào các loại kíp, đầu nổ của bom, đạn.

Thuốc nổ phá[sửa|sửa mã nguồn]

Còn gọi là TNT ( trinitrotoluen ) công thức hóa học CH3C6H2 ( NO2 ) 3 .Thuốc nổ ở dạng hóa hợp, tinh thể cứng màu vàng nhạt, tiếp xúc với ánh sáng ngả màu nâu, vị đắng, khó tan trong nước, tan trong dung môi hữu cơ ( cồn, ête, benzen, axeton ), khói độc .

  • Tính năng: an toàn khi va đập, cọ xát, đạn súng trường bắn xuyên qua không nổ, tốc độ nổ 7.000 m/s. Đốt khó cháy, ở nhiệt độ 81 °C thì chảy, 310  °C thì cháy, khi cháy có ngọn lửa đỏ, khói đen, mùi nhựa thông và không nổ, nếu cháy ở nơi kín có thể cháy nổ. Rất ít hút ẩm, thuốc đúc hầu như không hút ẩm, thuốc đúc và ép có thể dùng dưới nước, thuốc bột dễ ngấm nước, khi bị ẩm dù phơi khô vẫn nổ. Không tác dụng với kim loại. Gây nổ bằng kíp số 8.
  • Công dụng: dùng rộng rãi trong phá các vật thể (đất, đá, gỗ…) làm thuốc nổ chính trong bom, mìn, đạn pháo, lựu đạn,…Trộn với thuốc nổ khác làm dây nổ.

Thuốc nổ dẻo C4[sửa|sửa mã nguồn]

Thuốc nổ dẻo C4 là hỗn hợp có thành phần 85 % hexogen, 15 % xăng crep, có dạng dẻo dễ nhào nặn .

  • Tính năng: va đập cọ xát an toàn, đốt khó cháy. Không hút ẩm, không tan trong nước, không tác dụng với kim loại. Gây nổ bằng kíp số 8.
  • Công dụng: uy lực nổ lớn hơn TNT nên thường làm lượng nổ, nhồi vào đạn lõm. Với tính dẻo dễ nặn theo mọi hình thù nên thường dùng trong công trình công binh, sử dụng phá hoại công trình.

Uy lực sát thương : Đối với thuốc nổ TNT thì 4200 – 7000 m / s còn so với C4 thì 7380 m / s. Nó không bị đạn súng trường gây nổ, Nó thường được làm thành từng bánh có khối lượng 200 g hoặc 400 g. Nó tự động hóa nổ từ 202 oC trở lên .

Thuốc nổ đen[sửa|sửa mã nguồn]

Là loại thuốc nổ hỗn hợp dạng bột vụn màu đen hay xanh thẫm, dạng viên nhỏ đường kính 5 – 10 mm, khói độc, thành phần của thuốc nổ gồm 75 % nitrat kali, 15 % cacbon, 10 % lưu huỳnh .

  • Tính năng: rất dễ bắt lửa, chỉ cần tàn lửa cũng làm thuốc bốc cháy và nổ. Rất dễ hút ẩm, bị ẩm nhiều không sử dụng được.
  • Công dụng: làm thuốc dẫn lửa trong dây cháy chậm, làm thuốc phóng trong phóng đá, mìn, đầu đạn, rốc két, tên lửa…

Phản ứng hóa học của thuốc nổ[sửa|sửa mã nguồn]

Một phản ứng hóa học của thuốc nổ là một hợp chất hoặc hỗn hợp, dưới tính năng của nhiệt và sốc, phân rã hay tái sắp xếp cực kỳ nhanh gọn, thu được rất nhiều khí và nhiệt. Một số chất không được xếp vào hàng thuốc nổ hoàn toàn có thể triển khai một hoặc hai trong số những việc kể trên. Ví dụ như, một hỗn hợp của nitro và oxy hoàn toàn có thể phản ứng cực nhanh và tạo ra mẫu sản phẩm khí là NO, nhưng hỗn hợp trên không phải là thuốc nổ vì không sinh ra nhiệt mà hấp thụ nhiệt .

N2 + O2 → 2NO – 43.200 calories (hay 180 kJ) cho một mol N2

Để một chất hóa học trở thành thuốc nổ nó phải có biểu lộ về :

  • Sự giãn nở nhanh (sản sinh nhanh khí hay nung nóng nhanh khí xung quanh)
  • Tỏa nhiệt
  • Phản ứng nhanh
  • Sự khởi đầu của phản ứng.

Thuốc nổ trong quân đội[sửa|sửa mã nguồn]

Để xác lập tính thích hợp của một chất nổ với mục tiêu của quân đội, những đặc tính vật lý của nó phải được kiểm nghiệm kỹ lưỡng. Tính hữu dụng của một chất nổ chỉ hoàn toàn có thể được nhìn nhận cao khi những đặc tính này đã được hiểu xuyên suốt. Rất nhiều loại thuốc nổ đã được điều tra và nghiên cứu trong những năm gần đây để xác lập tính thích hợp với những mục tiêu của quân đội và phần nhiều tỏ ra không tương thích. Một số loại hoàn toàn có thể được gật đầu nhưng vẫn còn một số ít đặc thù ngoài ý muốn và vì vậy hạn chế tính hữu dụng của chúng trong những ứng dụng của quân đội. Yêu cầu cho chất nổ trong quân đội rất khắt khe và rất ít chất nổ chiếm hữu những đặc thù tiêu chuẩn này. Một số đặc thù khá quan trọng là :

Tính khả dĩ và giá tiền[sửa|sửa mã nguồn]

Trong toàn cảnh của cuộc chiến tranh văn minh, khối lượng thuốc nổ cần sử dụng rất khổng lồ. Vì thế thuốc nổ phải được sản xuất từ những vật tư thô rẻ tiền, không có tính kế hoạch và phân phối được nhu yếu với số lượng lớn. Hơn nữa, quá trình sản xuất phải cung ứng được nhu yếu đơn thuần, rẻ tiền và bảo đảm an toàn .

Tính nhạy nổ[sửa|sửa mã nguồn]

Khi nói tới chất nổ, đặc thù này đại diện thay mặt cho điều kiện kèm theo mà nó hoàn toàn có thể bắt cháy hoặc phát nổ, ví dụ như lượng và cường độ của sốc, nhiệt hay ma sát tối thiểu. Khi cụm từ tính nhạy nổ được sử dụng, nên cẩn trọng để làm rõ là tính nhạy nổ gì. Tính nhạy nổ tương đối của một loại chất nổ với va chạm hoàn toàn có thể khác xa với ma sát hay nhiệt. Một số chiêu thức kiểm tra để xác lập tính nhạy nổ như sau :

  • Tính nhạy nổ do va chạm: được biểu thị bằng khoảng cách mà một khối lượng tiêu chuẩn khi rơi xuống khiến cho chất đó phát nổ.
  • Tính nhạy nổ do ma sát: được biểu thị bằng mức độ xảy ra khi một con lắc chà ngang vật liệu (chỉ chà xát, lách tách, bắt cháy hoặc phát nổ)
  • Tính nhạy nổ do nhiệt: được biểu thị bằng nhiệt độ mà sự nhá sáng hay nổ của vật liệu xảy ra

Tính nhạy nổ là một điều quan trọng cần lưu tâm tới khi lựa chọn một loại thuốc nổ cho mục tiêu riêng không liên quan gì đến nhau nào đó. Thuốc nổ trong một quả pháo phải tương đối kém nhạy, nếu không thì sóng chấn động hoàn toàn có thể khiến nó nổ trước khi nó xuyên tới nơi mong ước. Hay như thấu kính chất nổ xung quanh một trái bom hạt nhân phải cực kỳ kém nhạy để giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn nổ do tai nạn thương tâm .

Tính bền vững và kiên cố[sửa|sửa mã nguồn]

Tính vững chắc là năng lực của một chất nổ hoàn toàn có thể được tàng trữ mà không bị giảm chất lượng. Những tác nhân sau có ảnh hưởng tác động đến sự vững chắc của một chất nổ :

  • Thành phần hóa học: một mặt rất điển hình là các chất nổ thông thường có thể phát nổ khi bị nung lên, chứng tỏ có gì đó không bền trong cấu trúc của chúng. Mặc dù chưa có một giải thích chính xác nào được tạo ra cho vấn đề này, người ta nhận thấy rằng một số nhóm chức như nitrit (-NO2), nitrat (-NO3), azide (N3) tạo nên trạng thái “căng” bên trong. Tăng thêm sự căng này bằng cách nung nóng lên có thể tạo ra sự đứt gãy đột ngột của phân tử và sự nổ dây chuyền. Trong một số trường hợp, trạng thái không bền này của phân tử lớn đến nỗi sự phân rã xảy ra ngay cả ở điều kiện thường.
  • Nhiệt độ lưu trữ: mức độ phân rã của một loại chất nổ tăng khi nhiệt độ tăng. Tất cả chất nổ của quân đội được xem là có mức bền vững cao ở nhiệt độ từ -10 tới +35 °C, nhưng mỗi loại có một nhiệt độ cao mà sự phân rã gia tăng nhanh chóng và tính bền vững giảm rõ rệt. Như điều không thể phá vỡ, phần lớn các chất nổ trở nên không bền một cách nguy hiểm khi nhiệt độ vượt quá 70 °C.
  • Sự chiếu sáng: nếu tiếp xúc với tia cực tím của mặt trời, nhiều loại chất nổ có chứa nhóm nitrogen sẽ phân rã nhanh chóng, ảnh hưởng đến tính bền vững của chúng.
  • Sự phóng điện: sự tích điện hay tia lửa điện để phát nổ rất thường thấy trong các loại chất nổ. Tĩnh điện hoặc sự giải phóng điện tích có thể đủ để gây nổ trong một số trường hợp. Kết quả là để an toàn khi giữ những chất nổ hay pháo hiệu cần phải nối đất cho chúng.

Từ ” sức mạnh ” ( hoặc đúng mực hơn là sự hoạt động giải trí ) được vận dụng cho một chất nổ để ám chỉ cho năng lực để thực thi công. Trong thực tiễn nó được định nghĩa như năng lực của chất nổ để triển khai theo mục tiêu chủ định trước. ( như bắn những mảnh vỡ, luồng khí vận tốc cao, sốc khi nổ dưới nước, … ). Sức mạnh của một loại chất nổ được xác lập bởi một loạt những kiểm tra để xác nhận tính thích hợp với mục tiêu sử dụng .

Tính phân tán[sửa|sửa mã nguồn]

Bên cạnh sức mạnh, thuốc nổ còn biểu lộ một đặc thù khác, đó là hiệu ứng phân tán hay tính phân tán, được phân biệt với tổng năng lực thực thi công. Một bồn propane khi nổ hoàn toàn có thể giải phóng nhiều nguồn năng lượng hóa học hơn một ounce nitroglycerin, nhưng cái bồn chỉ bị xé ra thành từng mảnh to bị xoắn lại trong khi vỏ sắt kẽm kim loại bao quanh nitrolgycerin sẽ hóa thành bụi mịn. Tính chất này rất quan trọng trong thực tiễn khi xác lập tính hiệu suất cao của chất nổ trong vỏ pháo, quả bom, lựu đạn và những thứ tựa như. Độ nhanh gọn mà một loại thuốc nổ đạt được áp suất đỉnh điểm là sự giám sát cho tính phân tán. Giá trị của tính phân tán được sử dụng hầu hết ở Pháp và Nga .
Tỉ trọng của một khối thuốc nổ là khối lượng trên một đơn vị chức năng thể tích. Một số giải pháp hoàn toàn có thể được sử dụng, như khối viên ( pellet loading ), khối ném ( cast loading ), và khối nén ( press loading ), và giải pháp được sử dụng tùy thuộc vào đặc thù của loại chất nổ. Dựa trên giải pháp được sử dụng, một tỉ trọng trung bình hoàn toàn có thể đạt được và nằm trong khoảng chừng 80-99 % tỉ trọng trên kim chỉ nan của loại thuốc nổ đó. Tỉ trọng cao hoàn toàn có thể giảm độ nhạy bằng cách khiến cho vật tư tăng sự chống chịu với ma sát bên trong. Tuy nhiên, nếu tỉ trọng tăng đến mức tinh thể bị nén chặt, thuốc nổ hoàn toàn có thể trở nên nhạy hơn. Tăng tỉ trọng còn được cho phép sử dụng nhiều thuốc nổ hơn, nhờ đó tăng sức mạnh của đầu đạn. Ta hoàn toàn có thể nén một khối thuốc nổ vượt qua mức nhạy nổ, còn gọi là mức nén chết ( dead-pressing ), khi đó nó không còn năng lực tiếng nổ một cách đáng an toàn và đáng tin cậy nữa .

Tính dễ bay hơi[sửa|sửa mã nguồn]

Tính dễ bay hơi, hay mức độ sẵn sàng chuẩn bị bay hơi của một chất, là một đặc thù không mong ước của chất nổ sử dụng trong quân đội. Thuốc nổ chỉ được bay hơi rất nhẹ trong điều kiện kèm theo chúng được chuyên chở và ngay cả ở nhiệt độ cao nhất mà chúng được tàng trữ. Sự bay hơi quá mức thường dẫn đến áp suất ngay trong viên đạn và tách hỗn hợp ra thành những thành phần cấu trúc. Tính bền vững và kiên cố, như được đề cập ở trên, là năng lực của một loại thuốc nổ hoàn toàn có thể chịu được điều kiện kèm theo tàng trữ mà không bị phân rã. Sự dễ bay hơi ảnh hưởng tác động đến cấu cạo hóa học của thuốc nổ như vậy hoàn toàn có thể làm giảm tính vững chắc và tăng sự nguy hại khi giữ chúng. Mức độ cho phép bay hơi tối đa là 2 ml khí trong vòng 48 giờ .

Tính hút ẩm[sửa|sửa mã nguồn]

Sự thấm hút của nước vào thuốc nổ là điều cực kỳ không mong muốn bởi nó làm giảm độ nhạy, sức mạnh và vận tốc phát nổ của thuốc nổ. Tính hút ẩm được sử dụng như xu hướng hấp thụ hơi nước của một loại vật liệu. Độ ẩm có ảnh hưởng không tốt vì đóng vai trò như một chất làm trơ và hấp thu nhiệt khi bay hơi hoặc như một dung môi và gây ra các phản ứng hóa học ngoài ý muốn. Độ nhạy, sức mạnh và vận tốc phát nổ bị suy giảm bởi chất trơ bởi nó làm giảm tính liên tục của khối chất nổ. Khi phần ẩm bốc hơi trong quá trình nổ, sự làm mát diễn ra, do đó làm giảm nhiệt độ của phản ứng. Tính bền vững cũng bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện của hơi ẩm do nó kích thích quá trình phân rã và hơn nữa, ăn mòn vỏ kim loại chứa chất nổ. Do tất cả các nguyên nhân nói trên, tính hút ẩm phải được khắc phục trong chất nổ cho quân đội.

Mức ô nhiễm[sửa|sửa mã nguồn]

Do cấu trúc hóa học của chúng, phần đông những loại thuốc nổ đều ô nhiễm trên một phương diện nào đó. Bởi hiệu ứng của chất độc hoàn toàn có thể rất khác nhau từ đau đầu nhẹ cho tới tổn thương nội tạng nghiêm trọng, phải luôn thận trọng với thuốc nổ để giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn bị nhiễm độc. Khí sản sinh ra bởi thuốc nổ cũng hoàn toàn có thể là khí độc .
Thuốc nổ đen hoàn toàn có thể được sản xuất thủ công bằng cách trộn theo tỷ suất khối lượng 75 % KNO3, 15 % C, 10 % S. Cacbon hoàn toàn có thể được thu bằng cách đốt gỗ ( như thân cây xoan ) trong thực trạng hiếm khí rồi lọc qua lưới để được bột mịn. Lưu huỳnh và KNO3 cũng cần đem phơi khô rồi lọc qua lưới để được bột mịn .

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255