Mua bán đối lưu (Countertrade) là gì? Ưu, nhược điểm của mua bán đối lưu

Mua bán đối lưu ( tiếng Anh : Countertrade ) là một phương pháp thanh toán giao dịch trao đổi sản phẩm & hàng hóa, trong đó xuất khẩu phối hợp ngặt nghèo với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng giao đi có giá trị tương tự với lượng hàng nhận về .stillframe_copy_112491Hình minh họa. Nguồn : study.com

Mua bán đối lưu

Khái niệm

Mua bán đối lưu hay còn gọi là buôn bán đối lưu, mậu dịch đối lưu trong tiếng Anh là countertrade

Mua bán đối lưu là một phương thức giao dịch trao đổi hàng hóa,  trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng giao đi có giá trị tương đương với lượng hàng nhận về.

Như vậy, mua và bán đối lưu thực ra chỉ là sự trao đổi sản phẩm & hàng hóa giữa những bên tham gia. Đồng tiền chỉ đóng vai trò cơ bản là tính năng đo lường và thống kê chứ không sử dụng vai trò là công dụng giao dịch thanh toán. Người mua và người bán vừa phải làm thủ tục xuất hàng đi và làm thủ tục nhập hàng về .Do đó, hoạt động giải trí xuất khẩu tích hợp ngặt nghèo với hoạt động giải trí nhập khẩu. Xét dưới giác độ ngoại thương, thực ra đây là hoạt động giải trí trao đổi sản phẩm & hàng hóa không làm tăng hay giảm cán cân thương mại của những vương quốc tham gia, hoạt động giải trí mua và bán chỉ là hình thức nên hoạt động giải trí xuất khẩu và nhập khẩu đóng vai trò tương hỗ cho quan hệ trao đổi đó .

Đặc trưng của mua bán đối lưu

Trong mua bán đối lưu, hàng hóa được trao đổi với nhau nên các bên tham gia chú trọng đến yêu cầu cân bằng. Yêu cầu về cân đối giữa nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi bên, cân bằng về giá cr và điều kiện giao dịch. Bản thân hai thuộc tính của hàng hóa là giá trị và giá trị sử dụng đều được so sánh cân bằng. Do đó, đặc tính cân bằng của buôn bán đối lưu là:

– Cân bằng về mẫu sản phẩm- Cân bằng về Chi tiêu- Cân bằng về tổng giá trị hàng giao cho nhau- Cân bằng về điều kiện kèm theo giao hàng

Các loại hình mua bán đối lưu

Mua bán đối lưu có nhiều hình thức đa dạng. Dưới giác độ quản lí nhà nước thì đây là hoạt động độc lập cần kiểm soát hàng xuất đi và nhập về nên vẫn phải kê khai trị giá và số lượng. 

Trong những trường hợp kinh doanh thương mại đơn cử hoàn toàn có thể có những trao đổi mang tính cân đối nhưng có nhiều trường hợp kinh doanh thương mại sẽ đạt tính cân đối tương đối trên khoanh vùng phạm vi tổng thể và toàn diện. Xét về thực chất, mua và bán đối lưu hoàn toàn có thể chia ra những hình thức sau :

Hàng đối Hàng (Barter): là hình thức trong đó các bên cùng trao đổi trực tiếp hàng hóa, dịch vụ này lấy hàng hóa, dịch vụ khác.

Mua đối lưu (Counter purchase): là việc một công ty giao hàng hóa và dịch vụ cho khách hàng ở một nước khác cam kết sẽ nhận một số lượng hàng hóa xác định trong tương lai từ khách hàng ở nước đó.

Mua bồi hoàn (Off-set): là hình thức trong đó một công ty xuất khẩu cam kết sẽ mua lại nhiều loại hàng hóa của nhiều khách hàng nhằm bồi hoàn giá trị tương đương với khoản hàng hóa đã giao.

Chuyển nợ (Switch trading): là hình thức trong đó công ty xuất khẩu chuyển trách nhiệm cam kết đặt hàng từ phía khách hàng nước ngoài của công ty cho một công khác.

Mua lại (Buy-back): là hình thức mua bán đối lưu trong đó công ty xuất khẩu bán một dây chuyền hay thiết bị máy móc cho khách hàng ở thị trường nước ngoài và nhận lại các sản phẩm được sản xuất ra từ dây chuyền hay thiết bị máy móc đó.

Mua bán bù trừ (Compensation)

Mua bán thanh toán hình thành (Clearing)

Ưu, nhược điểm của mua bán đối lưu

Hình thức mua bán đối lưu có những ưu điểm chính như sau:

– Hàng hóa trao đổi thường không sử dụng tiền tệ làm trung gian nên những bên không bị tác động ảnh hưởng của yếu tố tỉ giá trong thanh toán giao dịch ngoại thương. Nhân tố tỉ giá trong kinh doanh thương mại ngoại thương có tác động ảnh hưởng vẫn lớn đến tác dụng kinh doanh thương mại ngoại thương. Nếu giảm sự tác động ảnh hưởng của tác nhân này tất yếu là lợi thế của hình thức mua và bán đối lưu .- Hình thức mua và bán đối lưu không sử dụng tiền tệ làm trung gian thì yếu tố về ngân sách thanh toán giao dịch và thanh toán giao dịch cũng giảm đi khá nhiều. Các bên tham gia mua và bán đối lưu sẽ tiết kiệm chi phí được ngân sách thanh toán giao dịch và thanh toán giao dịch với ngân hàng nhà nước .- Trên trong thực tiễn, mua và bán đối lưu còn được sử dụng khi thiếu những điều kiện kèm theo thực thi mua và bán thường thì như một bên thiếu ngoại tệ, do sản phẩm & hàng hóa không được hoàn hảo nhất, hàng tồn dư, … Do vậy, mua và bán đối lưu dù phương pháp trao đổi sơ khai nhưng vẫn được sử dụng thoáng đãng trong ngoại thương nhằm mục đích thôi thúc thương mại tăng trưởng phong phú .

Hình thức mua bán đối lưu có những nhược điểm sau:

– Hình thức mua và bán đối lưu bộc lộ rõ ở sự phức tạp về nhiệm vụ và nguyên tắc ứng dụng .

– Hình thức đối lưu gắn chặt giữa xuất khẩu và nhập khẩu nên nghiệp vụ phức tạp và khó khăn hơn. Người mua đồng thời là người bán nên có nhiều trách nhiệm và nghĩa vụ hơn. 

– Hình thức mua và bán đối lưu có nhiều nguyên tắc yên cầu phải cân đối nên khoanh vùng phạm vi ứng dụng cho mọi loại sản phẩm & hàng hóa có hạn chế. Hình thức cân đối và định giá hàng của đối tác chiến lược thường phát sinh xích míc như sự nhượng bộ hay áp đặt .

Mua bán đối lưu đòi hỏi phải công bằng tuyệt đối là rất khó và các bên thường chấp nhận ở mức độ tương đối. Chính vì lí do đó mà các hình thức mua bán đối lưu không phát triển mạnh ở các nước khuyến khích phát triển nền kinh tế thị trường. 

(Theo Giáo trình Nghiệp vụ ngoại thương, NXB Đại học Kinh tế quốc dân)

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255