Trùng hợp – Wikipedia tiếng Việt

Sự trùng hợp (tiếng Anh: coincidence) là sự xảy ra đồng thời đáng chú ý của các sự kiện hoặc hoàn cảnh mà giữa chúng không có mối quan hệ nhân quả rõ ràng.[1] Nhiều tuyên bố mang tính siêu nhiên, huyền bí, hoặc tâm linh có thể xuất phát từ nhận thức về những sự trùng hợp “phi thường”, đáng chú ý. Điều này cũng có thể dẫn đến niềm tin vào thuyết định mệnh, một chủ nghĩa cho rằng các sự kiện sẽ xảy ra một cách chính xác theo một kế hoạch đã định trước. Nói chung, nhận thức về sự trùng hợp do sự thiếu một lời giải thích xác đáng, có thể là mối liên hệ đến tâm lý và triết lý dân gian.[2]

Từ quan điểm thống kê, những sự trùng hợp là không hề tránh khỏi và thường ít đáng chú ý quan tâm hơn cách trực giác nhìn nhận chúng. Sự trùng hợp thường là những biến cố với Phần Trăm bị nhìn nhận thấp. [ 2 ] Một ví dụ nổi bật là bài toán ngày sinh, cho thấy rằng Tỷ Lệ để hoàn toàn có thể tìm được hai người có cùng ngày sinh nhật đã vượt quá 50 % trong một nhóm chỉ gồm có 23 người. [ 3 ]

Từ “coincidence” được sử dụng lần đầu tiên là vào những năm 1605 với ý nghĩa là “sự tương ứng chính xác về nội dung hoặc bản chất”, từ coincidence, xuất phát từ coincider trong tiếng Pháp, với căn nguyên tiếng Latin Trung Cổ coincidere. Định nghĩa của từ được phát triển vào những năm 1640, trở thành “sự xảy ra hoặc tồn tại đồng thời”. Từ này được đưa đến người đọc tiếng Anh vào những năm 1650 bởi Sir Thomas Browne, trong A Letter to a Friend (những năm 1656, xuất bản năm 1690) và trong bài đàm luận của ông The Garden of Cyrus (1658).[4]

Nhà tâm thần học người Thụy Sĩ, Carl Jung đã phát triển một học thuyết khẳng định rằng các sự trùng hợp xảy ra là do cái mà ông gọi là “tính đồng nhịp” (synchronicity), được ông định nghĩa là một “nguyên lý liên hệ phi nhân quả.”[5]

Học thuyết Jung – Pauli về ” tính đồng nhịp “, được xây dựng bởi một nhà tâm ý và một nhà vật lý, cả hai đều nổi trội trong ngành của họ ; có lẽ rằng đại diện thay mặt cho sự rời xa triệt để nhất khỏi thế giới quan của khoa học cơ học trong thời đại tất cả chúng ta. Tuy nhiên, họ không phải là những người tiên phong, đi trước họ là nhà sinh vật học người Áo Paul Kammerer, người đã có những ảnh hưởng tác động đáng kể tới Jung, và là một thiên tài ngông cuồng đã tự sát vào năm 1926, ở tuổi bốn mươi nhăm .Arthur Koestler, Nguồn gốc của sự trùng hợp[6]

Một trong những niềm đam mê của Kammerer là thu thập những sự trùng hợp. Ông đã xuất bản một cuốn sách có tiêu đề Das Gesetz der Serie (Quy luật của sự đồng loạt), chưa được dịch sang tiếng Anh. Trong cuốn sách này, ông đã thuật lại 100 hoặc hơn những câu chuyện về các sự trùng hợp mà đã khiến ông hình thành học thuyết về sự đồng loạt của mình.

Ông mặc nhiên công nhận rằng tất cả mọi sự kiện đều có mối liên hệ với nhau bởi những làn sóng của “sự đồng loạt”. Kammerer được biết là đã viết ghi chú trong các công viên công cộng bao nhiêu người qua lại, và bao nhiêu trong số họ mang theo ô, v.v. Albert Einstein đã nói rằng ý tưởng về tính đồng loạt là “thú vị và không phải là phi lý.”[7] Carl Jung đã dựa vào công trình của Kammerer trong cuốn sách Synchronicity của ông.[8]

Một sự trùng hợp thiếu mối tương quan nhân quả rõ ràng. Trùng hợp hoàn toàn có thể mang tính đồng nhịp, tức là thưởng thức của những sự kiện không có tương quan nhân quả, nhưng sự xảy ra đồng thời của chúng lại mang ý nghĩa so với người quan sát chúng. Để được coi là sự đồng nhịp, những sự kiện phải không có năng lực xảy ra đồng thời một cách ngẫu nhiên, nhưng điều này thường bị nghi vấn chính bới thường có một Xác Suất, mặc dầu nhỏ tới cỡ nào, chỉ cần nó khác không thì trong số lượng lớn những thời cơ, những sự trùng hợp như vậy hoàn toàn có thể xảy ra, xem quy luật số thực sự lớn .

Một số học giả hoài nghi (chẳng hạn, Georges Charpak và Henri Broch) cho rằng tính đồng nhịp chẳng qua chỉ là một ví dụ của hiệu ứng tâm lý apophenia.[9] Họ lập luận rằng lý thuyết xác suất và thống kê (một ví dụ minh họa là định luật Littlewood) là đủ để giải thích những sự trùng hợp đáng chú ý.[10][11]

Charles Fort cũng đã tổng hợp hàng trăm những ghi chép về những sự trùng hợp đáng chăm sóc và những hiện tượng kỳ lạ dị thường khác .

Quan hệ nhân quả[sửa|sửa mã nguồn]

Phương pháp phổ cập nhất để phân biệt sự trùng hợp ngẫu nhiên với những sự kiện có quan hệ nhân quả là đo và so sánh Xác Suất của một loạt những sự trùng hợp .

Một người ít kinh nghiệm tay nghề toán học có vẻ như có nhận thức thâm thúy hơn một chuyên viên về nghịch lý cơ bản của kim chỉ nan Xác Suất, cái đã làm những triết gia bồn chồn kể từ khi Pascal khởi xướng ngành khoa học đó [ năm 1654 ] … Nghịch lý gồm có, nói một cách nôm na, điều rằng kim chỉ nan Tỷ Lệ hoàn toàn có thể Dự kiến với độ đúng chuẩn kỳ lạ tác dụng toàn diện và tổng thể của những quy trình được tạo thành bởi những diễn biến riêng không liên quan gì đến nhau, mà bản thân mỗi chúng là không hề Dự kiến được. Nói cách khác, tất cả chúng ta quan sát được nhiều sự ngẫu nhiên tạo thành một sự chắc như đinh, nhiều biến cố thời cơ tạo ra một hiệu quả xác đáng .Nguồn gốc của sự trùng hợp[12]— Arthur Koestler ,

Thiết lập mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện được biết đến là một việc không dễ dàng, như được thể hiện qua câu nói phổ biến rằng “sự tương quan không suy ra sự nhân quả“. Trong thống kê, người ta thường chấp nhận rằng các nghiên cứu quan sát chỉ có thể đưa ra những gợi ý nhưng không thể thiết lập quan hệ nhân quả. Tuy nhiên, xét về nghịch lý xác suất (được nêu trên trong trích dẫn của Koestler), dường như nếu tập hợp các sự trùng hợp càng lớn thì sự chắc chắn càng tăng và càng có vẻ rằng có một nguyên nhân đằng sau một sự trùng hợp đáng chú ý.

… cái chúng tôi [ những nhà thống kê ] chăm sóc chỉ là thao tác so với sự không chắc như đinh, không phải là bản thân yếu tố không chắc như đinh. Do đó, chúng tôi không điều tra và nghiên cứu chính sách tại sao trời mưa, chỉ nghiên cứu và điều tra rằng trời có mưa hay không .Dennis Lindley, “Triết học của thống kê,” Tạp chí của Hiệp hội Thống kê Hoàng gia (Series D, 2000)

Không có gì đáng quá bất ngờ nếu trong một quy trình dài, khi hành trình dài của thần vận may đi chỗ này tới chỗ kia, nhiều sự trùng hợp sẽ tự nhiên xảy ra .Plutarchus, Cuộc đời các danh nhân Hy Lạp và La Mã, tập II, “Sertorius”

Tham khảo sách[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

ĐÁNH GIÁ post
Bài viết liên quan

Tư vấn miễn phí (24/7) 094 179 2255